HACİZ / İPOTEK VS TAKYİDATLARIN KALDIRMA (TERKİN) SÜRECİ NASIL İŞLER
Haciz, İpotek ve Takyidat Nedir?
Tapu kütüğünde kayıtlı gayrimenkuller üzerinde çeşitli hukuki kısıtlamalar bulunabilir. Bunlar arasında en yaygın olanları haciz, ipotek ve diğer takyidatlardır. Bu kısıtlamalar mülk alım-satım işlemlerini doğrudan etkiler ve tapu müdürlüğünde kayıt altına alınır.
Haciz Nedir ve Nasıl Kaldırılır?
Haciz, borçlunun mal varlığına mahkeme veya icra dairesi kararıyla el konulmasıdır. Tapu üzerindeki bir haciz kaydının kaldırılabilmesi için borçlu birkaç yol izleyebilir: Borcun tamamı ödenerek icra takibinin sonlandırılması, alacaklı ile uzlaşma sağlanarak haciz kaldırma kararı alınması, hacize itiraz yoluyla mahkemeden haciz kaldırma kararı çıkarılması.
İcra Müdürlüğü'nden alınan haciz kaldırma kararı ve terkin belgesi ile Tapu Müdürlüğü'ne başvurularak kayıt silinir. Tapu terkin işlemi için harç ödemesi gerekmektedir.
İpotek Nedir ve Terkin Prosedürü Nasıl İşler?
İpotek, bir borcun teminatı olarak taşınmaz mal üzerine kurulan hukuki bir yükümlülüktür. Banka kredisi kullanan kişiler, gayrimenkullerini kredi teminatı göstererek tapu kütüğüne ipotek tesis ettirir. İpoteğin kaldırılması (terkin) için sırasıyla şu adımlar izlenir:
1. Kredi borcunun tamamının ödenmesi. 2. Bankadan "İpotek Fekki" veya "Terkin Muvafakatnamesi" belgesi alınması. 3. Bu belge ile Tapu Müdürlüğü'ne başvurulması. 4. Tapu tescil harcının ödenmesi ve terkin işleminin tamamlanması.
İpotek terkin işlemi için tapu harcı, tapu müdürlüğü harç tarifesine göre hesaplanır. 2025 yılı itibarıyla terkin harcı oranı yüzde 0.45'tir (ipotek tutarı üzerinden).
Diğer Takyidatlar: Şerh ve İrtifak Hakları
Taşınmaz üzerindeki kısıtlamalar yalnızca haciz ve ipotekle sınırlı değildir. Önemli diğer takyidatlar şunlardır: Satış Vaadi Şerhi bir taşınmazın belirli bir kişiye satılacağının taahhüt edildiğini gösterir. Aile Konutu Şerhi eşlerin rızası olmaksızın aile konutunun satılmasını engeller. İrtifak Hakkı ise geçit hakkı ve kaynak hakkı gibi başkasının taşınmazından yararlanma haklarını kapsar. Belediye Şerhi ise belediyenin imar veya altyapı projeleri nedeniyle koyduğu kısıtları içerir.
Takyidat Sorgulama: Tapu Sicil Müdürlüğü'nden Bilgi Alma
Bir gayrimenkul üzerindeki tüm takyidatları öğrenmek için e-Devlet Kapısı'ndaki "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmetini kullanabilirsiniz. Yetkili kişiler Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden de detaylı tapu kaydı sorgulayabilir. Bunlara ek olarak Tapu Müdürlüğü'ne bizzat başvurarak tapu kaydı sureti alınabilir.
Haciz ve İpotek Kaldırma Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Takyidat kaldırma işlemlerinde süreci hızlandırmak ve hata yapmamak için tüm belgeler eksiksiz hazırlanmalıdır. Tapu harçları işlem öncesinde hesaplanmalı ve ödeme alındısı alınmalıdır. Terkin işlemi tamamlanmadan tapu devir işlemi yapılmamalıdır. Birden fazla takyidat varsa her biri için ayrı ayrı terkin işlemi gerekebilir. Bu süreçlerde avukat veya gayrimenkul danışmanı desteği almak zaman ve hak kayıplarını önler.